
America china Russia
- ప్రపంచ రాజకీయాల్లో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది?
- అణ్వాయుధ ముప్పుపై చర్చలు..
- ఉక్రెయిన్, ఇరాన్ సంక్షోభాలపై కొనసాగుతున్న అనిశ్చితి
తెలుగు ట్రాక్,షెన్జెన్ (చైనా), నవంబర్ 19: ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అత్యంత కీలకమైన పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన దేశాలుగా పేరొందిన అమెరికా, చైనా, రష్యా అధినేతలు ఒకే వేదికపై సమావేశమయ్యారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ తొలిసారిగా త్రైపాక్షిక సమావేశంలో పాల్గొని అంతర్జాతీయ భద్రత, అణ్వాయుధ నియంత్రణ, ప్రాంతీయ యుద్ధాలు, ఇంధన భద్రత వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
చైనాలోని షెన్జెన్ నగరంలో ఆసియా-పసిఫిక్ ఆర్థిక సహకార వేదిక (APEC) సమావేశాల సందర్భంగా కైలిన్ విల్లాలో ఈ భేటీ జరిగింది. ముగ్గురు అగ్రనేతలు ఒకే రౌండ్ టేబుల్ వద్ద కూర్చొని చర్చలు జరపడం అంతర్జాతీయంగా ప్రత్యేక ఆసక్తిని రేకెత్తించింది.
చరిత్ర సృష్టించాం: ట్రంప్
సమావేశం ప్రారంభంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. ప్రపంచంలోని మూడు అతిపెద్ద దేశాల అధినేతలుగా తమపై ప్రత్యేక బాధ్యత ఉందన్నారు. ప్రపంచ శాంతి, భద్రతకు సంబంధించిన అంశాలపై పరస్పరం చర్చించుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
గతంలో విభేదాలున్న దేశాల నేతలు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడేందుకు వెనుకాడేవారని, అయితే చర్చలకు దూరంగా ఉండటం వల్ల శాంతి సాధ్యం కాదని ట్రంప్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ సమావేశం చరిత్రలో నిలిచిపోతుందని పేర్కొంటూ, అణ్వాయుధాల సంఖ్యను తగ్గించడం, వాటి వినియోగం వల్ల తలెత్తే ప్రమాదాలను నివారించడం ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటిగా ఉండాలని సూచించారు.
ప్రపంచ శాంతికి పెద్ద దేశాలదే బాధ్యత: జిన్పింగ్
చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ మాట్లాడుతూ.. ప్రపంచంలోని ప్రధాన శక్తుల మధ్య సఖ్యత ఉంటేనే ప్రపంచంలో శాంతి నెలకొంటుందని పేర్కొన్నారు. పెద్ద దేశాలు పరస్పరం ఘర్షణ పడితే ప్రపంచం సంక్షోభంలోకి వెళ్తుందని హెచ్చరించారు.
ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ ధోరణికి స్వస్తి పలికి, పరస్పర గౌరవం, సహకారంతో ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉందని సూచించారు. అంతర్జాతీయ స్థిరత్వం కోసం అమెరికా, చైనా, రష్యా కలిసి పనిచేయాలని పిలుపునిచ్చారు.
ప్రాంతీయ యుద్ధాలపై పుతిన్ ప్రస్తావన
రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ మాట్లాడుతూ.. ఉక్రెయిన్ సహా వివిధ ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న సంఘర్షణల పరిష్కారంలో మూడు దేశాలకు ఉమ్మడి ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని తెలిపారు.
అంతర్జాతీయ శాంతి, భద్రతను పరిరక్షించడంలో తమ దేశాలకు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉందని పేర్కొన్నారు. ఆహార భద్రత, ఇంధన భద్రత, ఉగ్రవాదం వంటి అంశాల్లో కూడా సహకారం అవసరమని అభిప్రాయపడ్డారు.
అణ్వాయుధాలే ప్రధాన చర్చనీయాంశం
ప్రపంచంలో అత్యధిక అణ్వాయుధ సామర్థ్యం కలిగిన దేశాలుగా అమెరికా, రష్యా, చైనాలు ఉన్నాయి. ఈ మూడు దేశాల మధ్య అణ్వాయుధ నియంత్రణపై చర్చలు జరగడం అంతర్జాతీయ భద్రతా దృష్ట్యా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
అణ్వాయుధాల సంఖ్యను తగ్గించడంతో పాటు ఇతర దేశాల్లో అణ్వాయుధ విస్తరణను నిరోధించేందుకు కలిసి పనిచేయాలని ట్రంప్ ప్రతిపాదించారు. అయితే అణ్వాయుధాల తగ్గింపుపై తుది ఒప్పందం లేదా నిర్దిష్ట లక్ష్యాలు ప్రకటించలేదు.
ఉక్రెయిన్, ఇరాన్ సమస్యలకు పరిష్కారం లభించిందా?
ఈ సమావేశంపై ప్రపంచ దేశాలు భారీ ఆశలు పెట్టుకున్నప్పటికీ, కీలకమైన రెండు అంతర్జాతీయ సంక్షోభాల విషయంలో స్పష్టమైన పరిష్కారం వెలువడలేదు.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ముగింపుపై చర్చలు జరిగినప్పటికీ, యుద్ధాన్ని నిలిపివేసే విషయంలో ఎలాంటి తుది నిర్ణయం ప్రకటించలేదు. అదేవిధంగా ఇరాన్కు సంబంధించిన అణు కార్యక్రమం, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ఇంధన సరఫరాల అంశాలు కూడా చర్చకు వచ్చాయి.
ముగ్గురు నేతల సమావేశం అనంతరం ప్రధాన సమస్యలపై పెద్ద పురోగతి సాధించలేకపోయినట్లు అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి.
భారత్కు ఎలాంటి సంకేతాలు?
ప్రపంచంలోని మూడు ప్రధాన శక్తులు ఒకే వేదికపై చర్చలు జరపడం భారత్కు కూడా కీలక పరిణామమే.
అమెరికాతో భారత్కు వ్యూహాత్మక, రక్షణ సంబంధాలున్నాయి. రష్యాతో సంప్రదాయ రక్షణ, ఇంధన సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. చైనాతో సరిహద్దు వివాదాలు, వాణిజ్య సంబంధాలు రెండూ ఉన్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో మూడు దేశాల మధ్య సంబంధాలు మెరుగుపడితే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇంధన సరఫరాలు, భద్రతా పరిస్థితుల్లో మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో ఈ దేశాల మధ్య కొత్త వ్యూహాత్మక సమీకరణాలు ఏర్పడితే భారత్ తన విదేశాంగ విధానంలో మరింత సమతుల్యత పాటించాల్సి ఉంటుంది.
సమావేశం ఆరంభం మాత్రమే.. అసలు పరీక్ష ముందుంది!
ముగ్గురు అగ్రనేతలు ఒకే టేబుల్పైకి రావడం అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో కీలక ముందడుగు. అయితే సమావేశాలు జరగడం ఒక ఎత్తయితే, వాటి ద్వారా తీసుకున్న నిర్ణయాలను ఆచరణలో పెట్టడం మరో ఎత్తు.
అణ్వాయుధాల తగ్గింపు, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ముగింపు, ఇరాన్ సంక్షోభ పరిష్కారం, ప్రపంచ ఇంధన భద్రత వంటి అంశాల్లో వాస్తవిక పురోగతి సాధించినప్పుడే ఈ భేటీకి పూర్తి ప్రాధాన్యత లభిస్తుంది.
ప్రపంచం ఇప్పుడు ఈ ముగ్గురు నేతల తదుపరి అడుగుల కోసం ఎదురుచూస్తోంది. ఈ సమావేశం కొత్త ప్రపంచ శాంతికి పునాది అవుతుందా? లేక అగ్రరాజ్యాల మధ్య మరో రాజకీయ వ్యూహానికి వేదికగా మిగిలిపోతుందా? అనేది రాబోయే పరిణామాలే నిర్ణయించనున్నాయి.
